Stowarzyszenie Mediatorzy Polscy na V Zlocie Starych Ciągników i Samochodów w Krakowie
7 czerwca 2025 r. na terenie kampusu Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie odbył się jubileuszowy V Zlot Starych Ciągników i Samochodów ? wydarzenie o niepowtarzalnym klimacie, które przyciągnęło zarówno pasjonatów motoryzacji, jak i całe rodziny. Z dumą informujemy, że Stowarzyszenie Mediatorzy Polscy było jednym z partnerów tego wydarzenia. Członkowie krakowskiego oddziału SMP przygotowali specjalne stanowisko edukacyjno-integracyjne. Odwiedzający mogli dowiedzieć się więcej o mediacjach i metodach rozwiązywania konfliktów, wziąć udział w quizach z zakresu wiedzy prawnej oraz psychologii konfliktu, a także wykonać test predyspozycji mediacyjnych. Dzieciom szczególnie spodobał się konkurs plastyczny pod hasłem „Przyjaźń”, którego prace oceniane były przez jury złożone z przedstawicieli SMP, organizatorów i Koła Mechanizatorów Uniwersytetu Rolniczego. Na uczestników czekało również wiele innych atrakcji, m.in. warsztaty wikliniarskie, stanowisko garncarskie, pokaz zabytkowych silników oraz poczęstunek – a w roli głównej wystąpiła polska czereśnia. Serdecznie dziękujemy wszystkim, którzy odwiedzili nasze stoisko, a Organizatorom za możliwość współtworzenia tak inspirującego wydarzenia! Zapraszamy do obejrzenia fotorelacji i efektów konkursu plastycznego >>KLIK<<
Relacja z Konferencji „Mediacje w Biznesie” oraz Tygodnia Mediacji 2022
Za nami tydzień mediacji, który obfitował w wiele konferencji, webinariów oraz dyżurówmediatorów. Członkowie Stowarzyszenia Mediatorzy Polscy, także przyczynili się do propagowaniamediacji nie tylko poprzez dyżury, a przede wszystkim przez czynny udział w wydarzeniachorganizowanych m.in. przez Sąd Okręgowy w Rzeszowie, gdzie odbyła się konferencja pt.?Współczesna mediacja i perspektywy jej rozwoju. Profesjonalizacja zawodu mediatora?. Dzięki temuspotkaniu mogliśmy dowiedzieć się jak rozwinęła się mediacja w ostatnich latach i co zrobić aby ją dalej i skutecznie rozwijać. Zwieńczeniem tygodnia mediacji została konferencja pn. „Mediacje w biznesie” – o korzyściach z mediacji gospodarczych pracowniczych i w relacjach polsko-ukraińskich, której głównym pomysłodawcą i realizatorem był Tomasz Stępień, mediator Stowarzyszenia. Partnerem Konferencji był portal Wykwalifikowani.eu rozwijany przez niepowtarzalną Annę Jedziniak. Konferencja otrzymała również patronat honorowy Prezydenta Miasta Rzeszowa oraz patronat medialny Radia Via – serdecznie dziękujemy! Na spotkaniu w Urban Lab Rzeszów o korzyściach z mediacji pracowniczych opowiedziała nam Elżbieta Damm, zaś Tomasz Brodowicz zaprezentował dlaczego warto porozumieć się z partnerem biznesowym na drodze mediacji, zamiast procesować się w sądowo lub arbitrażowo. Prelegenci z Ukrainy Marco Varyvoda (ADI|BEZSUDU) oraz Olena Stepanenko (ADI|BEZSUDU) podpowiedzieli jak można wykorzystać narzędzia mediacyjne w relacjach polsko-ukraińskich. Dziękujemy wszystkim za udział w konferencji i zapraszamy na kolejne. Takie wydarzeniapozwalają nam na wymianę doświadczeń, dostarczają nowej wiedzy, a przede wszystkimprzyczyniają się do rozwoju mediacji na forum międzynarodowym. Na podziękowania za pomoc w organizacji zasługują także Magdalena Pyrc (mediator SMP), Małgorzata Stec (mediator SMP) oraz niezastąpiona ekipa Urban Lab Rzeszów na czele z dyrektorem panem Tomaszem Skoczylasem – wielkie brawa i do zobaczenia! Nagranie konferencji jest dostępne na naszym kanale YouTube – zapraszamy do oglądania i subskrypcji!
Procedura mediacji cywilnej
Mediacja jest dość elastycznym procesem rozwiązywania konfliktów. W przeciwieństwie do mocno sformalizowanego arbitrażu oraz ściśle określonych reguł dotyczących postępowania sądowego, mediację można dostosować do indywidualnych potrzeb stron. Jedną z podstawowych zasad mediacji jest jej odformalizowanie. Niemniej jednak, również mediacja podlega pewnym regulacjom prawnym. W niniejszym artykule wyjaśnię pokrótce jak wygląda procedura mediacji cywilnej.
Etyka w mediacjach z perspektywy stron konfliktu
Etyka jest jednym z najważniejszych zagadnień związanych z mediacją. Zazwyczaj w dyskusjach o mediacji kładzie się nacisk na aspekty prawne lub psychologiczne. Dylematy moralne są jednak nie mniej ważnym problemem. Etyka w mediacjach kojarzy się przede wszystkim z etyką zawodową mediatorów lub etyką zawodów prawniczych. Rozważając problematykę etyki w mediacjach nie powinno się jednak pomijać perspektywy stron konfliktu. Od podejścia etycznego stron zależy bowiem nie tylko sukces tej lub innej mediacji, lecz również budowanie w społeczeństwie kultury dialogu.
Wolność wyboru w mediacji
Tym co najbardziej odróżnia mediację od innych metod rozwiązywania sporów jest to, że to Ty współdecydujesz o sposobie rozwiązania Twojego sporu. Ani postępowanie sądowe, ani arbitraż nie dają Ci kontroli nad Twoim własnym losem. Mediując, możesz jednak wziąć swój los w swoje ręce, bez konieczności oglądania się na cudze rozstrzygnięcia. Możesz choć nie musisz. Dobrowolność mediacji jest bowiem wpisana w jej istotę. Mediacja oparta jest na kilku istotnych zasadach, które umożliwią Ci decydowanie o własnym losie.
ADR – alternatywne metody rozwiązywania sporów
Rozwiązywanie sporów to nie tylko postępowanie sądowe. W poprzednich artykułach opisywałem dwie główne alternatywy wobec sądownictwa państwowego – arbitraż oraz mediację. Stanowią one najbardziej rozpowszechnione metody polubownego rozwiązywania sporów. Nie wyczerpują one jednak katalogu sposobów na osiągnięcie polubownego zakończenia konfliktu. Pojawia się bowiem coraz więcej metod, które stanowią alternatywę dla rozwiązywania sporów na drodze sądowej. Niektóre z nich łączą cechy arbitrażu oraz mediacji. Przykładami są zarówno metoda Med-Arb (ang. Mediation-Arbitration), jak i Arb-Med (ang. Arbitration-Mediation).
Czym jest mediacja?
Wśród najpopularniejszych metod rozwiązywania sporów można wyróżnić postępowanie sądowe, arbitraż oraz mediację. Postępowanie sądowe oraz postępowanie przed sądem polubownym (arbitraż) opisywałem w poprzednich artykułach. Tym razem postaram się w największym skrócie opowiedzieć czym jest mediacja, poszukując jej definicji. Mediacja a negocjacje i inne ADR Mediacja jest metodą rozwiązywania sporów różniącą się w znaczący sposób od arbitrażu i sądownictwa państwowego. W przeciwieństwie do nich nie polega ona na wydaniu wiążącego orzeczenia, lecz stwarza możliwość zawarcia porozumienia, które będzie satysfakcjonowało wszystkie strony konfliktu. Słowo mediacja pochodzi od łacińskiego mediare, oznaczającego być w środku. Aby zdefiniować mediację należy najpierw odnieść się do negocjacji, gdyż stanowią one bazę dla wielu definicji mediacji. M. Tabernacka definiuje negocjacje jako rodzaj interakcji społecznej, w której strony rozmów oraz innych działań podejmowanych w ramach procesu negocjacyjnego kształtują i definiują wzajemne stosunki. A. Kalisz wskazuje na fakt, że negocjacje leżą u podstaw każdej mediacji, zwracając jednocześnie uwagę na dobrowolność, współzależność, względną równowagę między stronami oraz autonomię woli stron (tj. władzę decyzyjną spoczywającą w rękach stron) jako cechy sytuacji negocjacyjnej. Definicje mediacji w literaturze przedmiotu C. W. Moore definiuje mediację jako interwencję w negocjacje, czy też konflikt, akceptowalnej trzeciej strony, posiadającej minimalną możliwość podejmowania decyzji bądź pozbawionej takiej możliwości. Osoba ta towarzyszy zaangażowanym stronom w dobrowolnym zmierzaniu do akceptowalnego obustronnie porozumienia. Ponadto poza rozwiązywaniem konkretnych problemów, mediacja może ustanawiać bądź wzmacniać relacje oparte na wzajemnym szacunku i zaufaniu między stronami bądź też zakańczać ich relacje minimalizując straty psychiczne i koszty emocjonalne. Mediacja jest też określana jako metoda rozwiązywania sporów w trybie szczególnego rodzaju negocjacji, prowadzonych przez strony sporu przy pomocy neutralnej osoby trzeciej, czyli mediatora[1]. Problemy definicyjne R. Morek zwraca uwagę na problemy definicyjne, związane z wielością rodzajów mediacji oraz technik mediacyjnych, a także oczekiwań co do celów, które mediacja powinna spełniać. Zauważa on, że część doktryny uznaje za mediacje metody w pełni dobrowolne i pozasądowe. Inna koncepcja traktuje mediacje jako zbiorcze pojęcie używane do określenia niejednorodnych postępowań o różnych nazwach, których celem jest pojednawcze rozwiązanie sporu przy pomocy osoby trzeciej. Mediacja a prawo UE Mediację definiuje także Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/52/WE. Definicja ta brzmi następująco: mediacja oznacza zorganizowane postępowanie o dobrowolnym charakterze, bez względu na jego nazwę lub określenie, w którym przynajmniej dwie strony sporu próbują same osiągnąć porozumienie w celu rozwiązania ich sporu, korzystając z pomocy mediatora. Postępowanie takie może zostać zainicjowane przez strony albo może je zaproponować lub zarządzić sąd lub nakazać prawo państwa członkowskiego[2]. Dyrektywa stanowi też, że: Termin ten obejmuje mediację prowadzoną przez sędziego, który nie jest odpowiedzialny za jakiekolwiek postępowanie sądowe dotyczące rzeczonego sporu. Nie obejmuje on jednak prób podejmowanych przez sąd lub sędziego rozstrzygającego spór w toku postępowania sądowego dotyczącego rzeczonego sporu[3]. Definicja ta zdaje się być zgodna z szerszym ujęciem mediacji, występującym w doktrynie. Należy jednak pamiętać, że szerokie ujęcie mediacji, nie utożsamia jej ze wszystkimi formami ADR (alternatywnych metod rozwiązywania sporów). Warto podkreślić, że omawiana definicja obejmuje postępowanie z rekomendacji bądź zarządzenia sądu. Dopuszcza ona formę nakazu mediacji, co kłóci się z jej dobrowolnym charakterem. Jest ona więc niespójna wewnętrznie. Obejmuje ona jednak swoim zakresem szeroką gamę postępowań. Dopuszcza więcej niż dwie strony sporu (poprzez wyrażenie przynajmniej dwie strony), wskazując jednocześnie, iż próbują one same osiągnąć porozumienie, korzystając z pomocy mediatora. Mediator w świetle przepisów dyrektywy W tym miejscu należy przytoczyć również definicję mediatora zawartą w Dyrektywie. W świetle jej przepisów: mediator oznacza osobę trzecią, do której zwrócono się o to, aby przeprowadziła mediację w sposób skuteczny, bezstronny i kompetentny, bez względu na jej nazwę lub zawód wykonywany w danym państwie członkowskim oraz sposób jej wyznaczenia lub formę, w której zwrócono się do niej o przeprowadzenie mediacji[4]. Poprzednia definicja skłania jednak do zastanowienia, czy w przypadku prowadzenia mediacji w sposób nieskuteczny, tj. w przypadku, gdy mediacja nie zakończy się ugodą, osoby takiej nie można nazywać mediatorem, a w związku z tym całego postępowania mediacją, gdyż mediator nie spełniał kryterium przyjętego w Dyrektywie? Niestety pojęcie skuteczności nie zostało opisane w sposób pozwalający jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie. Wydaje się jednak, że nacisk tej definicji położony jest na oczekiwania stron, co do skuteczności mediatora, a nie na jego rzeczywistą skuteczność. W związku z tym fakt nieosiągnięcia porozumienia nie przeszkadza w nazywaniu takiego procesu mediacją. Co charakteryzuje mediacje? Podsumowując definicje mediacji, należy wskazać na jej dobrowolny charakter, a także podobieństwo do negocjacji, z tym że są to negocjacje prowadzone z pomocą bezstronnej i kompetentnej osoby, która ma pomóc stronom w osiągnięciu porozumienia. Celem mediacji jest właśnie porozumienie kończące konflikt, a nie orzeczenie mające go rozstrzygnąć na korzyść jednej ze stron. Mediacje umożliwiają osiągnięcie takiego porozumienia, które satysfakcjonować będzie wszystkie strony sporu. Zadaniem mediatora nie jest orzekanie w sprawie, a jedynie pomoc stronom w dojściu do porozumienia kończącego się ugodą. Cele, zasady i rodzaje mediacji, a także jej dokładny przebieg i procedurę opiszę w kolejnych artykułach. W tym miejscu warto jednak szczególnie podkreślić pewne cechy mediacji. Można powiedzieć, że jest ona formą negocjacji, które koordynuje osoba trzecia. W odróżnieniu od postępowania sądowego, czy też arbitrażowego, to na stronach ciąży zadanie zakończenia sporu. To od stron zależy czy osiągną porozumienie. Mediator ma im tylko pomóc w przeprowadzeniu negocjacji, które skutkować mają rozwiązaniem sporu, pojednaniem oraz zachowaniem, czy też polepszeniem relacji. Mediator nie rozstrzyga sporu, choć strony mogą poprosić go o wyrażenie niewiążącej opinii. Mediacja jest poufna, co zapewnia stronom większe poczucie bezpieczeństwa niż w przypadku postępowania sądowego. Nie jest ona zbytnio sformalizowana, w związku z czym pozwala na stworzenie bardziej przyjaznej atmosfery niż w sądzie państwowym bądź polubownym. Wśród jej zalet wymieniane są także niskie koszty i krótki czas potrzebny na zakończenie sporu, co potwierdzają dane statystyczne, które przeanalizuję w kolejnych tekstach. Bibliografia Binsztok A. (red.), Sztuka skutecznego prowadzenia mediacji – zagadnienia prawne i ekonomiczne, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, Wrocław, 2012. Kalisz A., Mediacja jako forma dialogu w stosowaniu prawa, wyd. Difin, Warszawa, 2016. Moore C. W., Mediacje. Praktyczne sposoby rozwiązywania konfliktów, Oficyna a Wolters Kluwer business, Warszawa, 2009. Morek R., Wprowadzenie, w: Mediacje, teoria i praktyka, Gmurzyńska E., Morek R. (red.), Oficyna a Wolters Kluwer business, Warszawa, 2009. Pieckowski S., Mediacja gospodarcza, Difin, Warszawa, 2015. Tabernacka M., Negocjacje i mediacje w sferze publicznej,
Czym jest arbitraż? Jak wygląda postępowanie przed sądem polubownym?
Czym jest arbitraż? Na czym polega i jak przebiega postępowanie arbitrażowe? Jakie są jego skutki? Dlaczego zalicza się go do alternatywnych metod rozwiązywania sporów?
Sąd a alternatywne metody rozwiązywania sporów
Sposoby rozwiązywania sporów można zasadniczo podzielić na sądowe oraz pozasądowe, nazywane również alternatywnymi metodami rozwiązywania sporów (ADR). Czym się charakteryzują?